Ημιπολύτιμοι λίθοι

Με τον όρο “ημιπολύτιμοι λίθοι” ή “ημιπολύτιμες πέτρες“αναφερόμαστε σε συγμεκριμένη ομάδα ορυκτών-πετρωμάτων που εξαιτίας της ομορφιάς και της σύστασής τους χρησιμοποιεί η κοσμηματοποιία. Ο όρος όλο και περισσότερο τελευταία τείνει να πάψει και να ενοποιηθεί με την ονομασία “πολύτιμοι λίθοι”. Σήμερα όμως στην Ελλάδα πολύτιμοι λίθοι θεωρούνται μόνο το διαμάντι, το ζαφείρι, το ρουμπίνι και το σμαράγδι.
Η οικονομική αξία των ημιπολύτιμων όπως και των πολύτιμων λίθων έχει μεγάλες αποκλίσεις και εξαρτάται από την σπανιότητα, την καθαρότητα, το κόστος εξόρυξης και το κόστος επεξεργασίας της.
Όλα σχεδόν τα ορυκτά, με εξαίρεση ελάχιστα, είναι κρυσταλλικά και χωρίζονται σε τρεις μεγάλες κατηγορίες: τα πυριγενή πετρώματα (βρίσκονται κοντά σε ηφαίστεια και δημιουργήθηκαν από υλικό προερχόμενο από το εσωτερικό της γης), τα ιζηματογενή πετρώματα (θαλάσσια και ηπειρωτικά πετρώματα που δημιουργήθηκαν από την καθίζηση συστατικών που αιωρούνταν ή που είναι διαλυμένα σε ρευστό υλικό) και τα μεταμορφωμένα ή μεταμορφωσιγενή πετρώματα (δημιουργήθηκαν από τη μεταμόρφωση πυριγενών ή ιζηματογενών πετρωμάτων).
Οι ημιπολύτιμοι λίθοι είναι κυρίως ορυκτά, υπάρχουν όμως και κάποιοι οργανικοί,  όπως το κεχριμπάρι, το κοράλλι, το ελεφαντόδοντο, και το μαργαριτάρι οι οποίοι προέρχονται από ζωικούς ή φυτικούς οργανισμούς .

Το χρώμα των πολύτιμων και ημιπολύτιμων λίθων είναι αποτέλεσμα της διαφορετικής απορρόφησης που υφίστανται από αυτά οι ακτίνες που περιέχονται στο λευκό φως. Άλλοτε το χρώμα οφείλεται στην παρουσία ορισμένων ιχνοστοιχείων τα οποία εμφανίζονται στο χημικό τύπο του λίθου και παραμένει σταθερό (Ιδιοχρωματικοί) και άλλοτε το χρώμα οφείλεται στην παρουσία ορισμένων ιχνοστοιχείων τα οποία δεν εμφανίζονται στο χημικό τύπο του λίθου και μεταβάλλεται (Αλλοχρωματικοί).
Τρεις ιδιότητες περιγράφουν το χρώμα ενός λίθου: Η απόχρωση, η φωτεινότητα και η καθαρότητα.

Συνθετικές πέτρες: Με τον όρο αυτόν αναφερόμαστε στους πολύτιμους ή ημιπολύτιμους λίθους που έχουν την ίδια εικόνα, την ίδια χημική σύνθεση και τις ίδιες ιδιότητες με τους φυσικούς λίθους αλλά έχουν κατασκευαστεί σε εργαστήριο. Οι φυσικοί λίθοι δημιουργήθηκαν στη φύση πριν από χιλιάδες χρόνια ενώ οι συνθετικοί δημιουργήθηκαν πρόσφατα από ανθρώπινο χέρι. Οι δύο ομάδες έχουν τις ίδιες εμφανισιακές, φυσικές και χημικές ιδιότητες και αυτό καθιστά σχεδόν αδύνατο τον διαχωρισμό τους.

Απομίμηση ενός ημιπολύτιμου λίθου είναι ένα προιόν που επιφανειακά μοιάζει με το φυσικό αλλά έχει εντελώς διαφορετική χημική σύσταση. Για παράδειγμα, μια απομίμηση του διαμαντιού είναι το ζιρκόν.
Η εντελώς διαφορετική σύσταση είναι η αιτία που ο διαχωρισμός γίνεται πολύ εύκολα.

Στην Ιλιάδα (Θ164) ο Έκτορας απευθύνεται στον πολεμιστή των Αχαιών Διομήδη με την φράση “έρρε κακή γλήνη”. Η λέξη “γλήνη” ερμηνεύεται ως “πολύτιμος λίθος”. Ο γνήσιος πολύτιμος λίθος λέγεται “τιμία γλήνη” και η απομίμηση “κακή γλήνη”. “Χάσου από τα μάτια μου ψεύτικη πέτρα” είναι η φράση του Έκτορα προς τον Διομήδη που φορούσε μιαν αστραφτερή πανοπλία αλλά τράπηκε σε φυγή από την μάχη, εννοώντας πως έλαμπε σαν πολύτιμη πέτρα αλλά ήταν κακή απομίμηση.